Son birkaç gündür ABD'nin Virginia eyaletinin inanılmaz güzel ve sakinleştirici bir yer olan nehir kıyılarını ziyaret ettim. Kanoya binip biraz kürek çektim. Kürek çekmek beni çocukken denizde ve koylarda geçirdiğim günlerime götürdü.
Yengeç, midye ve istiridye yakalamak için kayalıklara ve yosunların içine dalardım. Dalmak için gittiğim sular temizdi, yiyecekle ve görecek güzelliklerle doluydu. O zamanlar aşırı avlanma ya da kirlilik gibi endişelerim yoktu. Daldığım sular tertemizdi, balık ve istiridye boldu. Dakikalar içinde yüzlerce istiridye toplayabiliyorduk... Bu, denizin bereketiydi. Bütün ihtiyacımız, palet, deniz gözlüğü, şnorkel ve büyük bir çantaydı.
Hatta geçen gece New England'ın soğuk ve temiz sularına atlayıp, istiridye topladığım bir rüya gördüm. Tesadüfen aynı sabah Kindle e-kitap okuyucuma National Geographic'in yeni sayısı yüklenmişti. İçinde, önümüzdeki yıllarda deniz seviyesinde oluşabilecek yükselmeye karşı kıyı şehirlerinin istiridyelerle nasıl korunabileceğine dair büyüleyici bir yazı vardı. Kolombiya Üniversitesi'nde profesör olan Kate Orff'un fikri bana çok parlak geldi.
Makaleyi okumak ve konu hakkında biraz daha araştırma yapmak, konuya olan ilgimi daha da artırdı. Belki de çok sayıda istiridye ve balık bölgesinin kirlenme ve yapılaşma yüzünden yok olduğunu gördüğüm için bu kadar ilgimi çekmişti. Belki de denize yakın yaşadığım ve en basit yaratıkların bile yenilenme gücünü gördüğüm içindi.
İstiridye inanılmaz bir midyedir. Karmaşık sindirim sistemi sayesinde günde 190 litre kirli suyu temizleyebilir. İstiridyeler, kıyıları korumak için büyük resiflerde, binalarda, vb.'de büyütülebilir. İstiridyeler ayrıca hasarlı havzaları yeniden oluşturmak için tutkal olarak da kullanılabilir. Profesör Orff'un fikri ise, New York şehrinin civarında yok olan adaları, sığlıkları ve resifleri yeniden oluşturarak, şehri ileride meydana gelebilecek sellerden korumak. Birkaç ay önceki Sandy kasırgası esnasında şehri ve banliyölerini nasıl su bastığını hepimiz gördük.
Profesör Orff'un yeniden inşa fikriyle sadece resiflerde büyük istiridye alanları oluşturarak dalgalardan korunmakla kalınmaz, ayrıca şehrin limanının temizlenmesi de sağlanır. İstiridye, öyle görünüyor ki, doğal bir su arıtıcısıdır. Tabiatta yaratılan şeyler, insanların tasarlayabildiğinden çok daha akıllı ve güçlüdür. Tabiatta yaratılan bu yalın ve açıkçası önemli fikirler zamanın başlangıcından beri vardır. Biz insanlar tabiata birçok şekilde zarar verdik. Şimdi harap ettiğimiz tabiatı elimizden geldiği kadarıyla yeniden inşa etmeye çalışmalıyız, ama bunu tabiatın kanunlarına uyarak yapmalıyız.
Yani istiridyeler gelecekte New York ve birçok başka şehrin korunmasına yardımcı olabilir. Ayrıca şehirlerin civarındaki suların temizlenmesini sağlayabilir. Çocuklar ve yetişkinler için bir eğitim kaynağı olabilir. Şehirlerdeki yeni istiridye alanları birçok insan için geçim kaynağı olabilir...