Hafta başında yaptığım seyahat esnasında çok önemli projelere şahit oldum. Gurur verici şeylerdi. Aynı zamanda ümit verici.
Bu hafta başı Nevşehir, Aksaray ve Konya'yı iki günde dolaşıp geldim. Görüp yaşadıklarımı üç başlık altında topladım: 1) Aşıklı Höyük, 2) Argos in Cappadocia Oteli 3) Eczacıbaşı Hijyen Projesi.
Aşıklı Höyük Kapadokya'nın 11 bin yıllık neolitik köyü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mihriban Özbaşaran ve ekibi 25 yıldır, bu höyükte kazı yapıyorlar ve tarihin sır perdesini aralayan önemli izler buldular. Hâlâ da devam ediyorlar. Sürekli göç eden ve avcılık yapan insanların Orta Anadolu'da ilk yerleştikleri ve bin yıl hiç ayrılmadıkları yer olması bakımından önemli bir yer Aşıklı Höyük. Ayrıca, koyunun evcilleştirildiği yer olarak da biliniyor. Aksaray-Gülağaç ilçesindeki Aşıklı Höyük, tarım ve hayvancılığın başladığı ve ürünlerin takas edildiği şehir olarak karşımıza çıkıyor yani.
Argos in Cappadocia Otel de tarih kokuyor. Kapadokya malum kaya evleri ve peribacalarıyla meşhur. Nevşehir'in Uçhisar beldesi de öyle. Güvercinlik Vadisi'nde bulunuyor ve şimdi bile kaya evlerde yaşayan insanları görmek mümkün. Argos bu beldenin turistik tesislerinden biri ve tarihî dokuyu hiç bozmadan restore edildiği için yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı olmuş. Eski konak ve evlerden meydana geldiği için "İçinden köy geçen otel" diye tanınıyor Argos. Gökşin Ilıcalı isimli bir doktorun başlattığı bu devasa projeye Doğuş Holding de ortak oldu ve bölge muazzam bir tesise kavuştu. Yöre insanına istihdam imkânı vermesi yönünden de önemli.
Gelelim Eczacıbaşı Hijyen Projesine. Bu proje yatılı bölge okullarına (YBO) yönelik bir proje ve bugüne kadar 29 ildeki 35 okulda uygulandı. Uygulama modelini anlatmadan önce, biraz yatılı bölge okulunu anlatayım size. İlk YBO 1939 yılında açıldı. 1962'de ülkenin dört bir bucağına yayıldı. 69 ilde 387 YTO eğitim veriyor. Bu okulların en büyük özelliği, şehre uzak olan ve okuma imkânı bulunmayan yöre çocuklarını eğitime kazandırması, diye özetlenebilir.
Eczacıbaşı Hijyen Projesi işte bu okullarda tuvaletleri yeniliyor, lavaboları değiştiriyor, duş yerlerini iyileştiriyor. Öğrencilere hijyen eğitimi veriyor, beden sağlıklarını korumaları için neler yapmaları gerektiğini öğretiyor. 20-30 sene önce inşa edilmiş bir okulun tuvaletini ya da lavabosunu düşünebiliyor musunuz? Eczacıbaşı Grubu'nun Artema ve Vitra'sı bütün bunları yeniliyor. Selpak'ı da öğrencilerin havlu mendil ve tuvalet kâğıdı ihtiyaçlarını karşılıyor. Bütün bunları Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak bir çalışma çerçevesinde yapıyor tabii.
Aksaray Eskil Atatürk Yatılı Ortaokulu'nun tesisat altyapısı da bu proje dahilinde değiştirilmişti. Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Faruk Eczacıbaşı, "her açılışta ağlıyorum" dedi, törende yaptığı konuşmada. Hepimiz duygulandık aslında. Neticede hijyen kavramının farkına varmış bir nesil yetişiyor o okullarda. Ağlanmaz mı? Faruk Eczacıbaşı, önümüzdeki 5 sene içinde 25 okula daha aynı hizmeti götüreceklerini söyledi.
Aşıklı Höyük tarihî zenginliğimizi, Argos tarihe sahip çıkışı ve ekonomik değere dönüştürmeyi, Eskil Atatürk YBO'su ise gençlere sahip çıkıldığını gösterdi bana. Bu üç olayda ortak nokta ne derseniz; cevabım; "değerlere sahip çıkmaktır." Hep öyle olsun.