Bazıları öyle sansa da, pazarlama sadece reklâmdan, bir şeylerin davulunu çalmaktan, insan insana satıştan, insanları iknâdan ibaret değil. Sadece ticarî firmalara, iş hayatına da mahsus değil. Hayatın her alanında yeri var. Hattâ, hayat memat meselesi üstüne kurulu askerî konularda bile pazarlamaya, reklama, satışa ihtiyaç var. Malları, fikirleri, stratejileri üretmek yetmiyor, gereklerini yerine getirerek, etkili bir şekilde pazarlamak da lâzım. Dahası, pazarlamaya, bir işe girişmeden önce başlamak icab ediyor. Düşürülen uçak konusu da aslında sıkı bir pazarlama sorunu... Adweek'deki bir habere göre, ABD ordusu, dış harcamalar hariç, bu yıl reklâma 667 milyon dolar harcayacakmış. Geçen yıl sadece spor sponsorluklarına 100 milyon, ünlü Nascar araba yarışlarına Ulusal Muhafızlar logosu için 26 milyon dolar ödenmiş. ABD ordusu yüz yıldır gençleri askere yazılmaya teşvik etmek için reklamdan yararlanıyor. Baş parmağını ileriye uzatmış emir verir pozuyla melon şapkalı Sam Amca lakaplı adamın "Seni İstiyorum!" afişleri bir sembol olmuştu. Düşük bir ücret karşılığı gençleri orduya, ağır fizikî eğitimlere ve belki de ölmeye çağırmak elbette kolay olmuyordu. Ama, Amerikalı pazarlamacılar, Sam Amca'nın da (Uncle Sam, US=ABD'nin) imdadına yetişiyorlardı. Yıllardır reklamlarda "askerlik erkek işidir" havası hakimken artık kadınlar da donanmaya katılmaya çağrılıyormuş. Yeni dönem reklamlarda hamaset yerine, kadını erkeğiyle, siyahı beyazıyla gençler, "askere yazılın, liderlik yeteneklerinizi geliştirin, görev sonrası iş hayatında aranan insan olursunuz" vurgusuyla kazanılmaya çalışıyormuş. Propaganda, halkla ilişkiler ve sosyal haberleşme askerlikte başarı için olmazsa olmazlardan. Gücünüz olacak, etkin bir stratejiniz olacak, bunu uygulayacak ve uygulamalarınızın sonuçlarını halka da anlatacaksınız ki, kullandığınız bütün imkânların asıl kaynağı olan halk sizin yanınızda olsun, size vermeye, destek olmaya devam etsin. Milletini arkasına alamamış ordular, höt höt ile bir yere kadar... İnsan hayatıyla oynanan bir işte insanları ve gönülden desteklerini kazanmak,?yapılanları?halka?benimsetmek için de pazarlama lazım. Şaka da olsa, "Eğitim şart!" demeyi öğrendik. İnşallah, "Pazarlama şart!" demeyi de öğreneceğiz. > (Pazarola, pazar günleri yayınlanır.)