Bilindiği gibi, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 79'uncu maddesinin ikinci fıkrasında, ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesinin şart olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasında da, sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait primlerin Kurumca re'sen tahakkuk ettirilerek 80'inci madde hükümlerine göre tahsil olunacağı öngörülmüştür. Ay içinde (30) günden az gösterilen veya eksik ücret ödenen sigortalıların eksik gün veya ücret ödemeye dayanak olacak belgelerin dört aylık sigorta prim bordrolarının verilme süresinde ve ek-10 belgesinin ekinde Kuruma verilmesi gerekiyordu. Ancak, Mayıs 2004 ayından itibaren "dönem bordrosu" uygulamasına son verilmiş olup, bundan sonra "aylık prim ve hizmet belgesi" adı altında tek belge sistemine geçilmiştir. Aylık prim ve hizmet belgesi her ay kuruma verilirken işyerinde çalışan her bir sigortalının kimlik bilgilerinin yanında çalışma gün sayısı ve kazanç tutarı da belirtilecektir. Ay içinde 30 günden az çalışan sigortalılar için prim belgesi ile birlikte eksik gün çalışmayı gösterir bilgi ve belgelerinde ek-8 ekinde Kuruma verilmesi gerekmektedir. Bu belgelerin neler olabileceği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde şu şekilde belirtilmiştir; 1) Sigortalının istirahatli olduğunu gösteren resmi kuruluşlara ait sağlık tesisleri veya işyeri hekimlerince düzenlenmiş hekim raporu, 2) Ücretsiz izinli olduğunu kanıtlayan izin belgesi, 3) Disiplin cezası uygulaması, gözaltına alınması, tutukluluk haline ilişkin belgeler, 4) Kısmi süreli çalışmalara ait yazılı iş sözleşmesi, 5) En az işverenin imzasını havi puantaj kayıtları, 6) Grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, doğal afetler nedeniyle işyerinde faaliyetin durdurulduğunu veya işe ara verildiğini gösteren ilgili resmi makamlardan alınan yazı örneği. Bu durumların dışındaki (30) günden az çalışılan sürelere ait geçerli belgeleri belirlemeye Kurum Yönetim Kurulu yetkili kılınmıştır. Yukarıda sayılan hallere ilişkin belgelerin geriye yönelik olarak her zaman düzenlenebilir nitelikte olanları, Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin verilmesi gereken aydan sonra verilmesi halinde işleme konulmaz. Toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleriyle kamu işyerlerinde çalışan sigortalılara ilişkin eksik bildirimlerin nedenlerinin işverenler tarafından bir yazı ile Kuruma bildirilmesi halinde, bu durumdaki sigortalılar için belge aranmaz. İşyerlerinde kısmi zamanlı (part-time) olarak çalışan sigortalılar için düzenlenmiş olan yazılı sözleşmenin noterden tasdikli olması zorunlu değildir. Ayrıca, bu sözleşmenin, örneği Yönetmeliğin 8 numaralı ekinde yayınlanan "Eksik Gün Bildirim Formu" ekinde ve aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken yasal süre içinde Kuruma verilmiş olması kaydıyla, söz konusu form ve sözleşme işverenlerden her ay tekrar istenilmeyecektir. Ancak, kısmi süreli çalışmalara ait iş sözleşmesi noterden onaysız ve yasal süresi dışında verilmiş ise, verildiği ay ve sonrası için hüküm ifade edecek, başka bir deyişle verildiği ayı takip eden aylarda yine her ay istenilmeyecektir. Bazı sigortalılar, yazılı olarak yapılan "kısmi süreli iş sözleşmesi"ne istinaden günün belirli saatlerinde çalışabilmektedir. Bu durumlarda ay içerisinde her (7,5) saatlik çalışma süresi (1) gün kabul edilecek ve Aylık Prim ve Hizmet Belgesi, 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen kazançların alt ve üst sınırları da gözönünde tutularak düzenlenecektir. Kitap tanıtımı Uzun yıllar Yargıtay 10'uncu Hukuk Dairesinde tetkik hakimliği yapan İhsan ÇAKMAK'ın iki ciltlik 3350 sayfalık "Şerhli Sosyal Sigortalar Kanunu" kitabı Adalet Yayınevi tarafından basılarak piyasaya çıkarıldı. Sosyal Sigortalar Kanununda yapılan son değişiklikleri de kapsadığı için bu gün itibarıyla tek olma özelliği taşıyan kitap, başta avukatlar ve mali müşavirler olmak üzere öğrenciler, akademisyenler, sendikalar ve meslek kuruluşları ile müfettişler ve SSK çalışanlarının faydalanabileceği önemli bir kaynaktır. Mesleki bilgi ve birikiminden her zaman faydalandığım çok değerli İhsan Çakmak üstadımıza, bu çalışmasından dolayı teşekkür ediyorum. Konu ile ilgilenen değerli okurlarımdan gerçekten büyük bir emek sarfedilerek hazırlanan kitaba destek vermelerini bekliyorum. Bu kitabı, (312) 3952110-4803431 veya 0543 8450433 numaralı telefonları arayarak temin edebilirsiniz.