Telefon... Günlük hayatımızın vazgeçilmezlerinden biri. Cep telefonlarımızda kiminle ne kadar konuştuğumuzu ve ne ödeyeceğimizi anında görüyoruz ama, sabit telefonlarda bu pek mümkün değil. Çünkü hangi telefona, ne kadar ücret ödediğimizi bilmiyoruz. Mesela, Türk Telekom'un hangi hizmetleri ücretli, hangisi ücretsiz, ücretlilerin fiyatı ne kadar, hangi saatler nasıl ücretlendiriliyor?... Sorular peş peşe sıralanıyor ama, çoğumuz bunların cevaplarını bilmiyoruz ve numaraları çeviriyoruz. Telefon faturası her geldiğinde de "Olmaz böyle şey, kim konuştu bu kadar" demekten de kendimizi alamıyoruz. Peki bu kabarık telefon faturalarından nasıl kurtulacağız?... İşte bu sorunun cevabını Türk Telekom'dan emekli İHMB İletişim Sistemleri Kısım Amiri Ali Beke Uğurlu veriyor. Gece ucuza konuşun Telefon görüşmelerinin ücreti nedir? Hangi günler ve saatlerde indirimli konuşuyoruz? Evimizde kullandığımız sabit telefonlarla pazartesinden cumaya, yani hafta içi sabah 08:00 ile akşam 20.00 arasında yaptığımız görüşmelerin dakikası 72 bin lira. Aynı görüşmeyi 20.00-22.30 saatleri arasında yaptığımızda yüzde 30 indirim yapılıyor ve bir dakikaya yaklaşık 50 bin 400 lira ödüyoruz. Gece 22:30'dan sabah 07.00'ye kadar görüşmenin dakika fiyatından ise yüzde 40 indirim yapılıyor. Yani gece saat 22.30'dan sonra görüşmenin 1 dakikası yüzde 40 indirimli. Pazar günleri ise tüm gün yüzde 40 indirimli. Şehirlerarası ve cep telefonlarına yapılan aramaların ücretlendirilmesi nasıl gerçekleşiyor? İl içinde 1 dakikada 1 kontör atarken, Türkiye genelinde şehirlerarası görüşmelerde kademeye bağlı kalmaksızın 15 saniyede bir kontör atıyor. Bu da dakikada 4 kontör anlamına geliyor. Evimizdeki normal telefonlardan GSM telefonlarına doğru arama yaptığımızda ise, Aycell'de 10 saniyede bir kontör, dakikada 6 kontör atıyor. Diğer operatörlere yaptığımız görüşmelerde ise 6 saniyede bir kontör atıyor. Bu da 1 dakikada 10 kontöre denk geliyor. GSM'ye yapılan aramalarda indirim yok. Servisler ücretsiz değil Türk Telekom'un sunduğu bir çok hizmet var, bunların hangileri ücretli hangi servisler ücretsiz? Türk Telekom'un, ev kullanıcılarının hayatını kolaylaştırmak için sunduğu bir çok hizmeti var. Telefon kilitleme, yönlendirme, konferans görüşme, dışarıdan arayanlara engel olma, içeriden çıkışlara mani olma gibi. Telefonu bu hizmetlere açtırmak için Türk Telekom'un 444 1 444 numaralı hattına müracaat etmek gerekiyor. Bu servisleri kullanırken dikkat edilmesi gereken noktalar neler? Uyandırma özelliğini kullanıp, işimizi bitirdikten sonra çözmeyecek olursak, kurulan zamanda devamlı telefon çalar. Bu hem rahatsızlık verir hem de ücret yazmaya devam eder. 3 rakamlı hizmet telefonlarında ücretli ve ücretsiz olanlar var. Mesela, 110 yangın ihbar, 112 sıhhi imdat, 121 telefon arıza, 122 ankesör (kartlı telefon) arıza, 123 teleks arıza, 124 data arıza, 126 kablo TV arıza, 131 şehirler arası kayıt, 141 telefonla telgraf yazdırma, 158 sahil güvenlik, 159 karayolları, 161 telekom danışma, 168 kodlu arama, 177 orman yangın ihbar. Bunların dışındakiler ise; 118 bilinmeyen numaraları sorma, 166 masal müzik servisi, 163 borç sorma gibi hizmetler ise ücretlendiriliyor. 444'lü numaralar var. Bunlar bir çok kişi tarafından ücretsiz zannediliyor. Bunların ücretlendirilmesi nasıl oluyor? Son zamanlarda 444'lü numaralar oldukça çoğaldı. Şehirlerarası kod kullanılmadan arama yapıldığı için kolaylık sunuyor. Bunlara şehir içi ücret tarifesi uygulanıyor. Önüne alan kodu eklenerek arama yapıldığında ise şehirlerarası ücret tarifesine tabii oluyor. Ayrıca bir zamanlar çok kişinin başını yakan 900'lü numaraların yanında 800'lü hizmet numaraları var. Bunlar hakkında bilgi verir misiniz? 0800'lü numaların ücretini karşı taraf karşılıyor. Yani evden aradığınız 0800'lü numaraların ücretini, o numaranın sahibi olan firma veya kuruluş ödüyor. 0900'lü başlayan ve Alo Bilgi servisleri diye adlandırılan bu numaralar, verdikleri hizmetlere göre ücret tarifesi uyguluyor. Bunların ücreti çok yüksek. Bilhassa gayr-i ahlâki ve erotik içerikli hizmet veren bu numaları daha çok evlerden gençler ve çocuklar arıyor. Bu numaranın kapatılması isteniyorsa, Telekom'a başvurmak gerekiyor. İzinsiz cihazlara dikkat Telsiz telefon kullanan kişilerin yüksek fatura ile karşılaşma ihtimali var mı? Telefon faturalarını kabartan sebeplerden birisi de Türk Telekom tarafından izin verilmemiş, "Milli telekomünikasyon şebekesine bağlanmasında bir problem yoktur" şeklinde onay belgesi alınmadan resmi ya da gayri resmi yollarla ülkeye getirilip piyasaya sürülen telsiz telefonlar. Bu telefonlar, hem yakın kimselerin farkında olmadan birbirlerinin hattına girerek faturanın artmasına yolaçıyor, hem de konuşma açısından mahremiyeti ortadan kaldırıyor. Hatta gelişen teknoloji sayesinde sayısal özellikli DECT tipi telsiz telefonlar kullanılmalı. Yine de DECT telefonlarda Türk Telekom'un onay belgesi verilmiş olanlar tercih edilmeli. Çünkü bunların da sahteleri piyasada bol miktarda satılıyor. "Saplama"ya dikkat Halk arasında 'saplama' diye bilenen olayla karşılaşmamak için ne yapmak gerekir? Yüksek fatura gelmesinin sebeplerinden birisi de binalarda yapılan telefon tesisatlarının standartlara uygun olmadan, sağlıksız yapılmaları. Bu, bazı fırsatçılara imkan sağlıyor. Halk arasında 'saplama' diye bilinen telefon hattının başkaları tarafından kullanılmasıdır. Bunun için apartmandaki telefon tesisatlarının çok sıhhatli şekilde yapılması lazım. Ayrıca apartman girişine konulan telefon kutularının da güvenli bir şekilde tesisi, hatta kilitli tutulması bu tür olayların önüne geçer. İnternet tehlikesi Son yıllarda internetten indirilen bazı programlardan dolayı yüksek fatura gelen kullanıcılar var. Bu kişilerin ne yapması lazım? İnternet sitelerinde sörf sırasında bazı kötü niyetli sitelerin içerisine gizlenmiş casus programlar var. Programlar bilgisayara aktarılıyor ve internete bağlı olduğu esnada, telefon hattından bağlanarak başka yerler aranıyor. Faturası da internete bağlı olan kimseye geliyor. Bunları ayırt edemediğimiz için, her programı yüklememek gerekir. Veya anti dialer programlarını bilgisayara yükleyerek, bu tür izinsiz aramaları engellemek lazım. Bir başka yöntem ise, Türk Telekom'un ADSL hizmetinden faydalanmak.