Bir finansal türbülans uç verdiğinde ne oluyor?
Piyasa oyuncuları, pozisyonlarını gözden geçiriyor, gerektiğinde yeni pozisyonlar alıyor.
Bu arada, bir şey daha oluyor. Birileri, Merkez Bankası'nın (MB) "bir taşla, iki ya da üç kuş" vurmasını istiyor.
Kendilerine defalarca söylendi, fakat her seferinde kulaklarını tıkıyor, duymak istemiyorlar.
Diyorum ki..
MB, bileği kuvvetli ve sesi gür bir tellal tutmalı. Medyada konuşlanan bir takım tatlı su kurnazlarını ve bunlar tarafından kışkırtılanları tenvir etmeli. Tellal, önce davulunu tokmaklamalı, sonra nefeslenmeli, daha sonra da elindeki metni tane tane okumalı.
***
Mesela şöyle..
Ey ahali, duyduk duymadık demeyin!
-Siz de bilirsiniz ki, iktisat politikaları, bir öncelikler listesidir, her derde deva, hiçbir yan etkisi olmayan şifalı ot değildir.
-Her şeyden önce, para ve kur politikalarını "mükemmel bir teşvik paketi" gibi algılamaktan vazgeçmek zorundayız.
Ey ahali..
Unutmayalım ki..
-Türkiye ekonomisinde, "iç piyasaya yönelik üretimin ve ihracatın önemli bir bölümünün ithalata olan bağımlılığı" cari açığa yapısal bir boyut kazandırıyor. Büyümeye kalktığımızda, cari açık kuyruğu dikiyor.
- Mevcut yapılanma, "..büyüme-cari açık-büyüme.." döngüsünü kaçınılmaz kılıyor.
Netice itibariyle..
-Bu değirmenin suyu, dışarıdan geliyor. Bir başka deyişle, "hızlı büyüme-yüksek cari açık" ikilisi, son derece "köklü ve kronik" bir ilişkiyi simgeliyor.
***
Ey ahali..
-MB, yukarıdaki döngüyü kıramaz, cari açığı buharlaştırarak, ekonomiyi yeni bir büyüme yörüngesine taşıyamaz. Döviz kurunu ve faizleri mükemmelen kontrol edemez.
Ne mi yapabilir?
-Açığımızı finanse edenlerin portföy ve vade tercihlerinden kaynaklanan finansal risklerin azaltılmasına katkı sağlayabilir. İç talebin, kredilerin ve dolayısıyla cari açığın belli bir eşiğin üzerine çıkarak risk biriktirmesini engelleyebilir.
***
Kesmedi mi?
O zaman, size söyleyeceğimiz şudur:
Daha önce de teklif etmiştim.
- Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nu feshedelim; onun yerine, reel kesimi temsil etmeye meraklı sanayici ve ihracatçılardan bir yeni "Kurul" oluşturalım.
-Kurul, "cari açığı ve faizi düşürsün, kuru istikrara kavuştursun, ihracatı artırsın, enflasyonu dizginlesin, dış şokları önlesin."
-Ekonominin tüm oyuncularını memnun edebilecek, "her derde deva bir kur rejimi" formüle etsin, bu tartışma bitsin. Ne dersiniz?