Netanyahu'nun ziyareti dengelerini şaşırttı! Dünya, Macaristan'ın UCM kararını konuşuyor
Macaristan Devlet Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Gergely Gulyas, Macaristan'ın Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden çekilme kararı aldığını açıkladı.
Gazze'de yaptığı soykırımlarla dünya tarihine kara bir leke bırakan Netanyahu, yakalama kararı olmasına rağmen Uluslararası Ceza Mahkemesi üyesi Macaristan'a gitmişti.
Kasım ayından bu yana mahkemenin yetki alanında bulunan hiçbir ülkeye ziyaret gerçekleştirmeyen Netanyahu, tek yurt dışı ziyaretini UCM'nin üyesi olmayan ABD'ye yapmıştı.
MACARİSTAN BAŞBAKANI GÜVENCE VERDİ
Netanyahu'nun Macaristan ziyareti uluslararası alanda İsrailli lidere en fazla destek veren liderler arasında yer alan Macaristan Başbakanı Orban'ın Netanyahu'nun UCM kararına rağmen tutuklanmayacağı konusunda güvence vermesinin ardından gerçekleşti.
Macaristan'ın mahkeme kararına saygı duymamasına tepki yağarken Lahey merkezli uluslararası Mahkeme Sözcüsü Fadi El Abdallah, taraf ülkelerin mahkemenin kararlarını uygulama yükümlülüğü bulunduğunu söyledi.
UCM'DEN ÇEKİLDİLER
Tüm bu gelişmelerin ardından Macaristan aldığı skandal kararla dünyanın gündemine oturdu.
Macaristan Devlet Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Gergely Gulyas, Macaristan'ın Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden çekilme kararı aldığını açıkladı.
Gulyas, "Çekilme süreci, Macaristan'ın anayasal ve uluslararası hukuki yükümlülükleri doğrultusunda perşembe günü başlayacak." ifadelerini kullandı.
Macaristan, Roma Statüsü'nü 15 Ocak 1999'da imzalamış ve 30 Kasım 2001'de onay belgesini tevdi etmişti. UCM'yi kuran Roma Statüsü 1 Temmuz 2002'de yürürlüğe girmişti.
ÇEKİLME 1 YIL SONRA YÜRÜRLÜKTE
Roma Statüsü'nün 127. maddesine göre çekilme işlemi, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'ne yazılı bildirimle gerçekleştiriliyor. Bildirimde daha sonraki bir tarih belirtilmediği takdirde, çekilme bildirimin alınmasından bir yıl sonra yürürlüğe giriyor.
Roma Statüsü'nün 127. maddesinde, "Bir devlet, çekilme nedeniyle, Statü'ye taraf olduğu süre içinde doğan yükümlülüklerden, tahakkuk etmiş olabilecek mali yükümlülükler dahil, kurtulmuş sayılmaz. Çekilme, çekilen devletin işbirliği yapma görevi bulunduğu ve çekilmenin yürürlüğe girdiği tarihten önce başlatılmış olan cezai soruşturmalar ve yargılamalarla bağlantılı olarak Mahkeme ile işbirliğini etkilemeyeceği gibi çekilmenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Mahkeme tarafından hâlihazırda incelenmekte olan herhangi bir meselenin sürekli olarak değerlendirilmesini hiçbir şekilde engellemez" ifadeleri yer alıyor.
Buna göre bu bir yıllık süre içerisinde Macaristan'ın UCM'ye karşı Roma Statüsü'ndeki yükümlülüklerini yerine getirmeye devam etmesi, yani gerektiğinde tutuklama emrini uygulaması gerekiyor.
Macaristan'a benzer şekilde daha önce Filipinler, UCM'nin ülkedeki duruma ilişkin ön soruşturma başlatmasından yaklaşık bir ay sonra, 14 Mart 2018'de Roma Statüsü'nden çekilme niyetini açıklamış, çekilme işlemi bir yıl sonra 16 Mart 2019'da tamamlanmıştı.
Ancak Filipinler'in UCM'den çekilmiş olması, çekilme tarihinden önceki dönemde işlenen suçlara ilişkin yargı yetkisini etkilememişti.
Filipinler eski Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, ülkesinin UCM'den çekilmiş olmasına rağmen, çekilme öncesi döneme ait suçlamalarla ilgili olarak halen UCM'de tutuklu olarak yargılanıyor.