24 Haziran 2023 Cumartesi günü sabahın erken saatlerinden geceye kadar dünyada hâkim gündem, cahil cesareti bir isyan oldu. Rusya lehine Ukrayna’da mevzilenmiş olan Wagner Grubu, karşı tarafı bırakmış Moskova üzerine yürüyordu. O saatten itibaren Wagner, Prigoviç, Putin, Şoygu, isyan, darbe… en çok telaffuz edilen kelimeler oldu.
25 bin kişilik Wagner silahlı unsurları, Moskova’ya yaklaşıyordu. Bu silahlı vekâlet savaşçıları grubunu kuran ve grubun başında bulunan Yevgeniy Viktoroviç Prigojin, Rus Savunma Bakanı Sergey Şovgu ve Genelkurmay Başkanı Gerasimov’a kızdığı için isyan başlatmıştı. İleri sürdüğüne göre kızgınlığının sebebi, kendileri Ukrayna’da savaşırken bu iki ismin Moskova’da rahatlarına bakıp yardım yollamamaları imiş.
Kızgınlık Başkan Putin’e değil bu iki isme idi. Zira Prigojin, zaten Putin’in adamı olarak biliniyordu. Demek ki Kremlin önüne gelince ayak Putin’den kelle talep edeceklerdi. Dünyada hayret ve şaşkınlık birbirini kovaladı. 25 bin kişilik bir âlet güç koca 1 milyonu aşkın Rus Ordusunu bertaraf edip Başkenti ve Başkanlık Sarayını ele mi geçirecekti?
Olmaması lazımdı. Wagner grubunun tankı, topu, tayyaresi yoktu. Omuzlarındaki silahlarla birlikte geliyorlardı. Ortada gözü dönmüşlerin isyanı vardı. Putin, onları göremedi. Yürüyüşleri, Moskova’ya 200 km yaklaşmışken devreye Beyaz Rusya Devlet Başkanı Aleksandr Lukeşenko girdi. Yürüyüş durdu. Bu arada Putin bir bildiri yayınlamıştı. Sırtından hançerlendiğini söylüyordu. İsyana katılanlar için de ceza dâvâsı açıldığı duyurulmuştu. Lukeşenko’nun gayretiyle “ateşkes ilân edilince” isyancı güçler Ukrayna’nın Lugansk Bölgesin’deki karargâhlarına çekildiler. Prigojin, Beyaz Rusya’ya gitti. Moskova, ceza dâvâlarının geri çekildiğini duyurdu. Görüldüğü gibi âsiler muhatap alınmış ve taraf muamelesi görmüştür. Bundan dolayı ateşkes veya mütareke kelimelerini kullanıyoruz. Bu noktada Rusya zaaf göstermiştir.
Wagner nedir, Prigojin kimdir?
Prigojin, SSCB zamanında 18 yaşındayken hırsızlık suçundan cezaevine düşmüş, çıkınca bu defa gasp suçu işlemiş ve 9 yıl mahkûm kaldıktan sonra tahliye olmuş ve bir zaman sonra lokantacılık işine girmiştir. Bu işte çok ileri gitmiş, gemi lokanta da işletmeye başlamıştır. Vladimir Putin, misafiri Japon Başbakanını akşam yemeğinde bu gemide ağırlamış ve bu tanışma benzer mevkideki misafirlerin ağırlanmasıyla daha da ileri giderek ilgili şahsın lakabı “Putin’in aşçısı” olmuş, kavuşulan imkânlar da çoğalmıştır. Prigojin, Donbass Savaşı üzerine 2014’te Wagner Grubunu kurmuştur. Maksat, Rus ordusuna destektir. Grubu teşkil eden paralı güçlerin en az 5 bini cezasını çekmekte olan mahkûm iken savaşma şartıyla silah altına alınmış sabıkalılardır.
Wagner Suriye, Libya, Kırım ve Ukrayna’da katliamlar yaptı.
Suriye’de 9 binden fazla sivili katletti. Uyuşturucu, altın, elmas, insan kaçakçılığı vs. işlerine bulaşmış durumda. Böylece 10 yılı bulmadan 25 milyar dolarlık bir servete ve 50 bin kişilik bir kadroya ulaştı.
İsyan olayı, tipik bir yakın çevre kazanılmış nüfuz gücü, haddini bilmezlik ve suiistimalidir. Prigojin gayrinizami harp unsuru kuvvetleriyle birlikte Ukrayna’dan Rusya’ya girip Moskova’ya doğru ilerlerken Putin’e tek laf etmiyor fakat Savunma Bakanıyla Genelkurmay Başkanını hedefe oturtuyordu. İkinci isim, tali sebeptir. İsyanın da başlatılma gerekçesi Sergey Şovgu’dur denebilir. Niçin?
Şundan dolayı:
Putin sonrası Rusya Federasyonu Başkanlığı için Şovgu’nun adı öne çıkmaktadır. Hâlbuki buraya lokanta zinciri olan, büyük bir servet, küçük bir ordu çapında silahlı unsur sahibi Prigojin, kendisini layık görmektedir. Bize göre bu isyanın dile gelmeyen gerçek sebebi Başkanlık vuruşmasıdır.
Vladimir Putin, bundan sonra ne yapar?
Putin şahsiyetine ağır darbe yedi. Kendi deyişiyle sırtından hançerlendi. Fakat isyancılara ceza veremedi. Âsilerle ara bulucu vasıtasıyla şifahî mütareke akdetti. Bu mecburiyet ve belki de müzayaka hâlinin hesabı sorulur. Prigojin, âni bir kalp krizinden veya yiyecek zehirlenmesinden yahut korumasının ihanetinden… ölebilir.
Wagner ne olur?
Paramiliter unsurun bir kısmı orduya alınır. Bir kısmı başıbozuk askerî güç olarak çalıştırılır. İsmi ve şekli değiştirilebilir, yeniden yapılandırılır fakat herhâlde tamamen vazgeçilmez.
Son bir soru:
İsyancılar muvaffak olsalar ve isyan darbeye dönüşmüş olsaydı, Putin devrilseydi bunun bölgeye ve dünyaya tesiri ne olurdu? Bu sorunun cevabı ayrı bir makale konusudur. Şu kadarını söyleyelim ki Türkiye için de bölge için de iyi olmazdı. Bundan dolayıdır ki Sn. Erdoğan Sn. Putin’i aradı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın mevkidaşına “haine taviz verme, dik dur, bize ihtiyaç olursa buradayız!” mealinde konuşmuştur.
Başkan Putin dost seçmekte gösterdiği hatanın bedelini fena ödedi. Bu kadarcık bir güç karşısındaki bu sükûnet, itibar kaybettirdi.
Bundan dolayı şimdiden sonra hem isyancılara layık olan muameleyi yapacak ve hem de Ukrayna cephesinde Rusya’nın gücünü gösterecektir. Herhâlde sineye çekip oturmaz.
Diğer yandan Rusya’nın ayakta olduğunu ispat için hem de Kurban Bayramına girerken İdlib’de savaş uçaklarıyla sivilleri katletmek yanlışların yanlışıdır.
Hataları çoğaltmaktır.
*
Elemsiz-kedersiz güzel bir Kurban Bayramı ve makbul ibadetler dileriz.
Geçmişlerinize rahmetler olsun.
Hastalarınız, inşallah tez vakitte şifâ bulsun.
Hacı adaylarının bugünden haclarını tebrik ederiz.
Bayramları turistik seyahate döndürmeyerek bu müstesna günleri Müslümana yakışır hürmet ve muhabbetle yaşayanlardan Allah râzı olsun.
Sevenleriniz ve sevdiklerinizle birlikte nice bayramlara…