Küresel saat sisteminde değişiklik: Artık saniye uygulaması 2027’de sona eriyor
Küresel saat sisteminde değişiklik: Artık saniye uygulaması 2027’de sona eriyor
Dünya’nın dönüşüyle atom saatlerini uyumlu tutmak için kullanılan go, 20 Mayıs 2027’de kaldırılacak. Karar, hassas zamanlamaya ihtiyaç duyan dijital sistemlerde yaşanabilecek aksaklıkları önlemeyi amaçlıyor. Günlük hayatta saatlerin ileri veya geri alınması gerekmeyecek.
Dünyanın ortak zaman referansı olan Eşgüdümlü Evrensel Zaman’da (UTC) önemli bir değişikliğe gidiliyor. Fransa’da düzenlenen 28. Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı’nda kabul edilen kararla, UTC’ye zaman zaman bir saniye eklenmesini sağlayan artık saniye uygulamasının sona erdirilmesi kesinleşti.
Daha önce 2035 veya öncesinde gerçekleştirilmesi kararlaştırılan değişiklik için tarih 20 Mayıs 2027 olarak belirlendi. Böylece Dünya Metrologlar Günü’nde, küresel zaman standardı artık saniye düzeltmeleri olmadan işlemeye başlayacak.
ARTIK SANİYE, DÜNYA’NIN DÖNÜŞÜNDEKİ FARKI TELAFİ EDİYOR
Atom saatleri zamanı son derece düzenli biçimde ölçerken Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü aynı kararlılığı göstermiyor. Gezegenin dönüş hızı bazen artıyor, bazen azalıyor. Bu nedenle atom saatlerine dayanan UTC ile Dünya’nın dönüşünden hesaplanan astronomik zaman arasında fark oluşuyor.
Artık saniye, bu farkı 0,9 saniyenin altında tutmak için kullanılıyor. Bir saniye eklendiğinde UTC’de saat, 23.59.59’dan doğrudan gece yarısına geçmek yerine önce 23.59.60 değerini gösteriyor. Ardından yeni gün başlıyor.
1972’de başlayan uygulama kapsamında bugüne kadar toplam 27 saniye eklendi. Son ekleme 31 Aralık 2016’da yapıldı. Artık saniye, takvimde belirli aralıklarla tekrarlanan bir işlem değil, Dünya’nın dönüşüne ilişkin ölçümlere göre ihtiyaç duyulduğunda uygulanıyor.
BİR SANİYELİK DÜZELTME BÜYÜK KESİNTİLERE YOL AÇABİLİYOR
İnsanların günlük hayatta fark etmediği bu küçük müdahale, bilgisayar sistemleri açısından ciddi sorunlar çıkarabiliyor. Sunucuların, veri kayıtlarının ve birbirine bağlı hizmetlerin aynı zaman çizelgesini kullanması gerekiyor. Beklenmedik bir zaman değeri veya hatalı süre hesabı, yazılımların çalışmasını bozabiliyor.
Meta’nın mühendislik ekibinin yayımladığı değerlendirmeye göre, 2012’deki artık saniye sırasında Reddit yaklaşık 30–40 dakika erişilemez hale geldi. Şirket, 2017’de Cloudflare’ın DNS hizmetinde yaşanan sorunun da zamanın geriye gitmeyeceği varsayımına dayanan bir yazılım hatasıyla ilişkili olduğunu aktarıyor.
Bazı teknoloji şirketleri, ek saniyeyi tek seferde uygulamak yerine düzeltmeyi uzun bir zaman dilimine yayıyor. Ancak kullanılan yöntemlerin ve sürelerin farklı olması, sistemler arasında geçici zaman uyuşmazlıkları oluşturabiliyor.
Sony’den yaklaşık 292 bin TL’lik Walkman: Altın kaplamalı yeni seri tanıtıldı
DAHA ÖNCE DENENMEMİŞ “NEGATİF SANİYE” RİSKİ
Takvimin öne çekilmesinde, ilk kez bir saniyenin çıkarılmasının gerekebileceği ihtimali de etkili oldu. Dünya’nın dönüşündeki değişimler nedeniyle gündeme gelen bu işlem, negatif artık saniye olarak adlandırılıyor.
Konferansın karar metninde yer verilen uzman değerlendirmesine göre, 2035’e kadar negatif artık saniyeye ihtiyaç duyulma olasılığı yüzde 30’a ulaşıyor. Daha önce uygulanmamış bu düzeltmenin, hazırlıksız kritik altyapılarda aksaklıklara yol açabileceği belirtiliyor. Ulaşım, enerji dağıtımı ve telekomünikasyon sistemlerinin kesintisiz bir zaman referansına duyduğu ihtiyaç, kararın temel gerekçeleri arasında bulunuyor.
BİR SAATLİK FARKA İZİN VERİLECEK
Yeni düzenleme, UTC ile Dünya’nın dönüşüne dayanan UT1 arasındaki izin verilen farkı 3.600 saniyeye, yani bir saate çıkarıyor. Bu, saatlere 2027’de bir saat ekleneceği anlamına gelmiyor. Amaç, küçük farklar için sık sık müdahale etmek yerine UTC’nin yüzyıllar boyunca kesintisiz kullanılabilmesini sağlamak.
Karar metni, gelecekte uygulanacak bir saatlik düzeltme için tarih belirlemiyor. Dünya’nın dönüşü izlenmeye devam edilecek ve iki zaman ölçeği arasındaki fark düzenli olarak değerlendirilecek.
